Ξένα σώματα στα παιδιά. Τι πρέπει να προσέχουμε;
Τα παιδιά ηλικίας 14 μηνών έως 3 ετών στα πλαίσια εξερευνήσεως του περιβάλλοντος χώρου και των αντικειμένων έχουν την τάση να καταπίνουν αντικείμενα ή να τα βάζουν στη μύτη και στα αυτάκια τους.
Έτσι, στο αυτάκι ενός μικρού παιδιού μπορεί να βρεθεί κάποιο μικρό εξάρτημα παιχνιδιού, σπόρος φακής, αρακά, τμήμα από πλαστελίνη, κάποια μικρή χάντρα κ. α. Στις περιπτώσεις αυτές αφαιρείται το ξένο σώμα με ειδικό εργαλείο με ιδιαίτερη προσοχή στο τύμπανο του παιδιού.
Τα ίδια αντικείμενα μπορεί να βρεθούν και στη μύτη των παιδιών αλλά είναι πιο επικίνδυνα γιατί μπορεί να γλιστρήσουν από τη μύτη προς τα πίσω και να πέσουν στο λάρυγγα του παιδιού με κίνδυνο τον πνιγμό.
Μεγάλος κίνδυνος επίσης υπάρχει όταν τα παιδιά βάλουν κάποια μπαταρία στην μύτη οπότε και ενέχει ο κίνδυνος διατρήσεως του διαφράγματος.
Την υποψία ξένου σώματος στην μύτη του παιδιού εγείρει η μονόπλευρη, δύσοσμη καταρροή από το ρουθούνι του παιδιού που δεν υποχωρεί με την συνήθη αγωγή.
Όσον αφορά την κατάποση ξένων σωμάτων η επικινδυνότητα εξαρτάται από το είδος του αντικειμένου. Πάντως από τα πιο συχνά είναι τα κέρματα. Απόδειξη ότι το αντικείμενο έχει κολλήσει στον οισοφάγο και δεν έχει καταλήξει στο στομάχι, είναι η έντονη σιελόρροια του παιδιού, ο πόνος κατά την κατάποση και η αδυναμία λήψεως στερεών και υγρών. Στις περιπτώσεις αυτές το ξένο σώμα αφαιρείται χειρουργικά με γενική αναισθησία.
Τέλος τα πιο επικίνδυνα είναι τα αντικείμενα που φράσσουν την τραχεία του παιδιού με κίνδυνο πνιγμού. Τέτοια σώματα μπορεί να είναι και ξηροί καρποί τους οποίους το παιδί δεν μπορεί να μασήσει καλά και γλιστρούν στο λάρυγγα και κατ' επέκταση στην τραχεία ή τους βρόγχους του παιδιού.
Το κύριο σύμπτωμα είναι ο βήχας, η δυσκολία στην αναπνοή και ο συριγμός. Επίσης, μια μονόπλευρη λοίμωξη των πνευμόνων η οποία δεν υποχωρεί μπορεί να κρύβει ξένο σώμα που έχει φράξει τους βρόγχους. Και στις περιπτώσεις αυτές το ξένο σώμα αφαιρείται χειρουργικά με γενική αναισθησία.
ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ
- Αν το μωρό σας στραβοκαταπιεί το γάλα του, σφίγγεται, πνίγεται, βήχει, βγάζει γάλα από τη μύτη, κοκκινίζει ή μελανιάζει, μην τρομάζετε. Είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλά μωρά. Αν δεν επανέλθει από μόνο του σε μερικά δευτερόλεπτα και πραγματικά δυσκολεύεται, πιάστε το από τους αστραγάλους και κρεμάστε το ανάποδα, ακριβώς όπως το κρατά ο μαιευτήρας την ώρα που γεννιέται. Ο σκοπός είναι ακριβώς ο ίδιος, δηλαδή, λόγω βαρύτητας, τα υγρά που βρίσκονται στην αναπνευστική οδό κυλάνε προς τα έξω.
- Αν το μωρό σας είναι μεγαλύτερο των 6 μηνών και αρχίσει ξαφνικά να βήχει συνεχώς, να πνίγεται και να μην μπορεί να αναπνεύσει, χρειάζεται να επέμβετε αμέσως, αλλά μη χάσετε την ψυχραιμία σας! Καθήστε ή γονατίστε και βάλτε το παιδί μπρούμυτα στο γόνατό σας και χτυπήστε την πλάτη του με το χέρι σας ανάμεσα στις ωμοπλάτες αρκετές φορές.
- Στα παιδιά μεγαλύτερα του ενός έτους, μπορείτε να ακολουθήσετε διαφορετική αντιμετώπιση. Καθήστε το παιδί στα γόνατά σας με την πλάτη του προς στο στήθος σας. Βάλτε το αριστερό σας χέρι στην πλάτη του. Κάντε το δεξί σας χέρι γροθιά, με τον αντίχειρα μέσα, ακουμπήστε το κάτω από το στέρνο (και πάνω από τον αφαλό) και πιέστε απότομα βαθιά και προς τα πάνω 3 - 4 φορές.
- Σε μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να κάνετε το χειρισμό Heimlich.
Σταθείτε πίσω από το παιδί, τυλίξτε τα χέρια σας γύρω από τη μέση του ενώνοντας τις παλάμες σας για να δημιουργήσετε μια ζώνη πίεσης πάνω από τον αφαλό. Πιέζετε δυνατά προς το σώμα σας και προς τα πάνω.
Αν με τις παραπάνω πρώτες βοήθειες δεν καταφέρετε να βγάλετε το ξένο σώμα, καλέστε αμέσως ό, τι υπολογίζετε ότι εξασφαλίζει την ταχύτερη ιατρική παρέμβαση (π. χ. πρώτες βοήθειες).
Αν το ξένο σώμα βγει, το παιδί αναπνέει κανονικά, αλλά εξακολουθεί να βήχει και να πνίγεται, επικοινωνήστε με τον/την παιδίατρό σας για περισσότερες οδηγίες.
Για να προλάβουμε «την κακιά στιγμή», καλό είναι:
- να απομακρύνουμε πολύ μικρά αντικείμενα (π. χ. κουμπιά, χάντρες), αλλά και ξηρούς καρπούς από παιδιά μικρά.
- να μη δίνουμε σε μικρά παιδιά παιχνίδια που περιέχουν μικρά εξαρτήματα.
- να αποφεύγουμε να αφήνουμε το μωράκι μας ανάσκελα στο κρεβάτι, διότι ο κίνδυνος εισρόφησης από εμετό είναι μεγάλος.